Proje X

Eğer hayatınızda bir kez olsun “Abi aslında bizde çok daha kralını yaparız ama bütçe yok” diye başlayan o bitmek bilmeyen muhabbetlerden birine denk geldiyseniz, Project X tam size göre bir deneyim. 2012 yılında vizyona girdiğinde, arkasından gelen onlarca taklitçi “found footage” (buluntu film) denemesini çöp kutusuna sürükleyen bu yapım, aslında sadece bir partiyi anlatmıyor, bir neslin dijitalleşen kaosu nasıl inşa ettiğinin belgeselini sunuyor. Peki, bu film sadece kontrolsüz içilen alkolden ve bangır bangır çalan müzikten mi ibaret? Tabii ki hayır. Gelin, koltuğunuza yaslanın ve neden çoğu insanın “tekrar izlenebilecek en iyi filmler” listesine aldığını, neden bazılarının ise bu filmden nefret ettiğini inceleyelim.

Kaosun Estetiği: Project X Neyi Hedefliyor?

Proje X, yönetmen Nima Nourizadeh’in beyazperdeye attığı büyük bir imza. Film, lisede kimsenin iplemediği üç arkadaşın, efsanevi bir partiyle okulun en popülerleri olma hayalini anlatıyor. Klasik bir “liseli draması” gibi başlayıp, dakikalar ilerledikçe bir felaket senaryosuna dönüşen yapım, seyirciyi adeta partinin içine hapsediyor. Filmin başarısının sırrı, izleyiciye bir gözlemci gibi değil, o kalabalığın içinde bir davetliymişsiniz gibi hissettirmesinde yatıyor. Eğer Felekten Bir Gece tarzı, sınırları zorlayan bir eğlence arıyorsanız doğru adrestesiniz.

Karakter Analizi ve O “İtici” Yakınlık

Filmdeki karakterler öyle derin psikolojik analizler sunmuyor, zaten amaçları da bu değil. Costa, JB ve Thomas… Hepsi bizim lise yıllarımızdaki o tanıdık tiplemeler. Costa, kaosun mimarı ve filmin “itici güç” kaynağı. Onun o bitmek bilmeyen özgüveni, izleyiciyi hem güldürüyor hem de “ya kardeşim bir dur” dedirtiyor. Eğer Yeşil Sokak Holiganları gibi gençlik enerjisinin yüksek olduğu yapımlardan hoşlanıyorsanız, bu karakterlerin yüzeyselliği sizi rahatsız etmeyecektir. Ancak samimi olalım, bir partideki en absürt insanın aslında en eğlenceli olan olduğunu hepimiz biliyoruz.

Atmosfer ve Müzik: Kulaklarınızdaki Çınlama

Project X‘in en büyük kozu şüphesiz atmosferi. Filmin müzik seçimleri, 2010’ların başındaki o elektronik müzik patlamasını iliklerinize kadar hissettiriyor. Kamera açıları, el kamerası estetiğini bir üst boyuta taşıyarak sanki her an birisi kaza yapacakmış gibi bir gerilim yaratıyor. Görsel dil, partinin giderek kontrolden çıkmasını yansıtırken, müzik her sahnede dozajı artırıyor. Bu film, teknik olarak bir sinematografi şaheseri değil, ancak “yönetmen burada neyi amaçlamış” sorusuna verilebilecek en iyi cevap, saf, katıksız bir eğlencenin sınırlarını zorlamak.

Bu Filmi Kimler İzlemeli?

Peki, 2012 yılı filmleri arasında neden bu kadar çok konuşuldu? Çünkü dürüsttü. Kendini sanat eseri olarak pazarlamaya çalışmadı, sadece “eğlenmek istiyorsanız gelin” dedi.

• Parti kültürünü sevenler: Eğer büyük organizasyonları ve o karmaşayı seviyorsanız, bu sizin için bir başucu filmi.
• Kaotik kurgu arayanlar: Olayların bir anda kontrolden çıktığı, “bu kadar da olmaz” dediğiniz anları seviyorsanız, bu film tam size göre.
• Düşük beklenti, yüksek enerji isteyenler: Beyninizi kapıda bırakıp sadece görselliğe ve gürültüye odaklanmak istiyorsanız kesinlikle tavsiye edilir.

Kimler izlememeli? “Ben sinemada mutlaka bir mesaj, bir toplumsal eleştiri ya da derinlik ararım” diyenler, lütfen uzak durun. Size göre bir film değil, boşuna vakit kaybetmeyin.

Artıları ve Eksileriyle Proje X

Bir filmi analiz ederken objektif kalmak zor olsa da, gerçekler değişmez. İşte Proje X‘in karnesi:

• Güçlü Yanları:
  • İnanılmaz bir enerji ve tempo, film asla tempoyu düşürmüyor.
  • Found footage türünün hakkını veren kamera kullanımı.
  • Ses tasarımı, parti atmosferini evinizin içine taşıyor.
• Zayıf Yanları:
  • Karakter gelişimi neredeyse yok denilecek kadar az.
  • Yer yer aşırı abartıya kaçan “sayko” sahneler, bazılarını rahatsız edebilir.
  • Konunun tamamen tahmin edilebilir ilerlemesi.

Bilmeniz Gereken İlginç Detaylar

Bu yapımı sadece basit bir eğlence filmi olarak görmeyin. İşte film hakkında birkaç ilginç bilgi:

Birincisi, filmdeki oyuncuların çoğu profesyonel oyuncu değil, “açık çağrı” (casting call) ile seçilmiş sokaktaki insanlardan oluşuyor. Bu da filmdeki o “doğal” havayı perçinliyor. İkincisi, filmin çekimleri sırasında set o kadar gerçekçi bir parti havasına bürünmüş ki, çevre sakinleri gerçekten bir parti olduğunu sanıp polisi defalarca aramış.

Son Söz: Sizce de Çok Abartılı Değil mi?

Sonuç olarak, Proje X, sinema tarihinin en iyi filmi değil ama en akılda kalıcı “o gece” deneyimlerinden biri. Kimilerine göre tam bir vakit kaybı, kimilerine göre ise gençliğin o pervasız ve yıkıcı enerjisinin mükemmel bir yansıması. Peki, siz bu kadar kaosu bir filmde görmekten keyif alır mısınız yoksa “yeter artık, biri şu müziği kapatsın” diyenlerden misiniz?

Siz de izlediyseniz, kendi deneyimlerinizi paylaşmaktan çekinmeyin. Bu film sizin için sadece bir “parti filmi” mi yoksa 2012’nin en büyük hüsranlarından biri mi? Yorumlarda buluşalım, biraz tartışalım!