Marslı

Elinizde bir paket cips, koltuğa gömülmüş ve ne izlemeli diye derin düşüncelere dalmış bir haldeyken karşınıza “uzayda mahsur kalan adam” temalı bir film çıktığında muhtemelen gözlerinizi devirip “Yine mi aynı terane?” diye geçiriyorsunuzdur içinizden. Haklısınız, sinema tarihi benzeri hikayelerle dolu. Ancak Ridley Scott, 2015 yılında vizyona giren Marslı (The Martian) ile bu klişeyi alıp, üzerine biraz bilim, bolca mizah ve hayatta kalma içgüdüsünü serpiştirerek bizi bambaşka bir atmosfere sürüklüyor. Bu, sadece bir “uzayda hayatta kalma” çabası değil, bu, zekanın ve soğukkanlılığın, devasa bir hiçliğe karşı açtığı savaşın manifestosu.

Bilim, Patates ve Biraz da İyimserlik

Hikayemiz, Mars görevinde yaşanan bir kaza sonrası ekip arkadaşları tarafından öldü sanılarak kızıl gezegende tek başına bırakılan astronot Mark Watney’in etrafında dönüyor. Çoğu insan böyle bir durumda muhtemelen “Tamam, oyun bitti, buraya kadar” deyip teslim olurdu. Ama Watney? O, işi bilime döküyor. Dünyalı tarzı felsefi sorgulamaları barındıran yapımları seviyorsanız, bu filmin karakterin içine düştüğü dramatik boşluğu, elindeki kısıtlı imkanlarla bir “bilim laboratuvarına” çevirmesi sizi büyüleyecek.

Watney, tam anlamıyla bir “Marslı” değil, o aslında içine dönük bir mühendis gibi davranan bir optimist. Film boyunca izlediğimiz şey, sadece hayatta kalma mücadelesi değil, aynı zamanda insanoğlunun en umutsuz anlarda bile kendi gerçekliğini yaratma becerisi. Marslı (2015) filmi, izleyicisine uzayın o soğuk, karanlık ve sessiz boşluğunu anlatırken, bir yandan da insanın yaşamı kutsayan o inatçı damarını gösteriyor.

Karakter Analizi: Bir Astronottan Fazlası

Matt Damon’ın hayat verdiği Mark Watney karakteri, klasik “kahraman” tiplemelerinden oldukça uzak. O bir savaşçı değil, bir botanikçi. Bu detay çok önemli çünkü yönetmen Scott, karakteri kaslı pazularla değil, matematiksel zekasıyla ön plana çıkarıyor. Yıldızlararası gibi yapımlarda karşımıza çıkan o uzay dramlarını seviyorsanız, Watney’in o kendine has, biraz alaycı ve oldukça “kendiyle konuşan” üslubu size ilaç gibi gelecektir. Kamera karşısında, günlüğüne notlar düşerken verdiği o tepkiler, seyirciyle kurduğu en samimi bağ. Adeta sizinle oturmuş kahve içip “Biliyor musun, bugün patatesleri sularken uzayda yalnız olduğumu hatırladım, ne tuhaf değil mi?” diyor sanki.

Yönetmenlik Vizyonu ve Atmosferin Dansı

Ridley Scott denince akla hemen Alien‘ın o klostrofobik koridorları veya Blade Runner‘ın distopik karanlığı gelir. Ancak Marslı filminde Scott, farklı bir oyun kuruyor. Mars’ın o tozlu, kızıla çalan ve uçsuz bucaksız manzarasını bir tehdit gibi değil, izlenecek bir tablo gibi sunuyor. Filmin görsel dili, geniş açılı çekimlerin verdiği yalnızlık hissini, dar alan çekimlerinin yarattığı teknik detaylarla mükemmel bir dengede tutuyor. Müzik kullanımı ise tam bir ters köşe. Uzay boşluğunda klasik bilim kurgu tınıları beklerken, karşımıza çıkan 70’ler disko parçaları, filmin ruh halini o kadar güzel özetliyor ki, insanın bazen hayatta kalmak için sadece oksijene değil, biraz da iyi müziğe ihtiyacı olduğunu anlıyorsunuz.

Neden İzlemelisiniz?

• Bilimsel Gerçekçilik: NASA’nın bile teknik danışmanlık yaptığı, “gerçekçi bir uzay macerası nasıl olur?” sorusunun en şık cevabı.
• Hız ve Akış: 2 saati aşkın süresine rağmen, kurgusu o kadar başarılı ki “sıkıldım” demenize fırsat bırakmıyor.
• Eğlenceli Senaryo: Dramatik anları bile zekice esprilerle yumuşatan, izleyiciyi yormayan ama düşündüren bir ton.

Kritik Analiz: Artılar ve Eksiler

Güçlü Yanları:

• Matt Damon’ın tek başına filmi taşıma performansı gerçekten takdire şayan.
• Görsel efektlerin doğallığı, Mars sahnelerinde CGI sırıtmıyor, sizi gerçekten o gezegene götürüyor.
• Senaryodaki teknik detayların herkesin anlayabileceği bir dille anlatılması.

Zayıf Yanları:

• Yan karakterlerin hikaye derinliği biraz yüzeysel kalabiliyor.
• “Her şey çok kolay yoluna giriyor” hissi veren bazı şanslı tesadüfler, gerçeklik algısını zaman zaman hafif zayıflatıyor.

Kimler İçin Uygun?

Eğer 2015 yılı filmleri arasında kaybolduysanız ve hala bu yapımı izlemediyseniz, “Ben uzaylı istilası değil, insan zekası görmek istiyorum” diyenlerdenseniz bu film tam size göre. Bilim kurgu türüne mesafeli olan ama kaliteli bir senaryo arayanlar için de oldukça erişilebilir bir yapım. Kısacası, biraz kahkaha, biraz heyecan ve biraz da “İnsan gerçekten isterse neleri başarabilir?” sorgulaması arayan herkes bu filme bir şans vermeli.

Bilmediğiniz Kamera Arkası Detayı

Filmle ilgili ufak bir tüyo: Mars yüzeyi sahnelerinin büyük bir kısmı, aslında dünyadaki en Mars benzeri yerlerden biri olan Ürdün’deki Wadi Rum çölünde çekildi. Yani gördüğünüz o kızıl tozlar, aslında gerçek bir çölün tozu. Ayrıca, filmdeki “patates serası” sahneleri o kadar detaylı inşa edilmişti ki, çekimler bittiğinde set ekibinin gerçekten patates yetiştirebildiği söyleniyor!

Sonuç olarak, Marslı, izleyiciyi sürekli diken üstünde tutan ama sonunda “iyi ki izlemişim” dedirten bir yapım. Peki, sizce Mars’ta tek başınıza kalsaydınız hayatta kalmak için attığınız ilk adım ne olurdu? Yoksa Mark Watney kadar soğukkanlı kalabilir miydiniz? Yorumlarda buluşalım, filmin üzerinizde bıraktığı etkileri konuşalım. Sizin “uzayda mahsur kalsam yanıma alacağım 3 şey” listeniz neler olurdu?