Prometheus

Kabul edelim, bazen evrenin uçsuz bucaksız karanlığına bakıp kendi kendimize “Biz neden buradayız?” diye sormak yerine, Netflix’te yarım saat boyunca ne izleyeceğimize karar veremeyip aynı belgeseli üçüncü kez açıyoruz. Ama eğer bugün “Beni biraz evrenin derinliklerine, biraz da insanın kendi kibrine dair sorgulamalara götürsün, görselliğiyle gözlerimi bayram ettirirken mantık hatalarıyla da hafiften sinirimi bozsun” diyorsanız, doğru yerdesiniz. Ridley Scott’ın 2012 yılında sinema dünyasına bıraktığı, kimilerinin “başyapıt” diye tapındığı, kimilerinin ise “mantık boşluklarından uzay gemisi geçer” diyerek yerden yere vurduğu o yapımla, yani Prometheus ile tanışma vaktiniz geldi.

Yaratıcıların İzinde: Ridley Scott’ın Vizyonu

Ridley Scott, bilim kurgu janrının babalarından biri. “Alien” ile korkuyu uzayın sessizliğine gömen adam, yıllar sonra kökenlere dönmeye karar verdiğinde herkes heyecanla titredi. Prometheus, aslında saf bir devam filmi değil, bir öncül, bir köprü ve kendi başına buyruk bir varoluşsal sancı. Hikaye, 2093 yılında geçiyor ve bizi insanlığın “yaratıcılarını” bulmak için çıkılan bir yolculuğa davet ediyor. Film, Prometheus efsanesine göz kırparak, ateş çalan tanrının cezalandırılması gibi, insanoğlunun da bilmemesi gereken kapıları araladığında karşılaşacağı bedelleri masaya yatırıyor.

Yönetmen, bu kez sadece bir yaratık korkusu değil, “yaratıcın seni neden bu kadar kusurlu tasarladı?” sorusunu soruyor. Görsel açıdan film, tek kelimeyle kusursuz. O devasa uzay gemisi içindeki çekimler, LV-223 gezegeninin o kasvetli ve ürkütücü atmosferi, sizi koltuğunuzdan alıp gerçekten başka bir galaksiye ışınlıyor. Eğer Yıldızlararası gibi bilim kurgunun görsel estetiği üzerine bir konuşma yapılacaksa, bu film her zaman masada kalacaktır.

Oyunculuk Performansları ve Karakter Analizi

Filmin en güçlü yanlarından biri kuşkusuz Michael Fassbender’ın canlandırdığı android David karakteri. David, sinema tarihinin en tekinsiz, en soğukkanlı ve en “insan olmaya çalışan ama asla olamayan” karakterlerinden biri. Fassbender, öyle bir oyunculuk sergiliyor ki, bazen onun bir makine olduğunu unutup kendi kişisel hırslarına sahip bir tanrı kompleksi olduğuna inanıyorsunuz. Noomi Rapace ise filmin “final girl” potansiyeli yüksek ama bir o kadar da acı çeken, inanç ile bilim arasında sıkışmış Elizabeth Shaw karakteriyle ekranı domine ediyor. Charlize Theron ise buz gibi soğukluğuyla, şirket çıkarlarını her şeyin önüne koyan bir yönetici olarak hikayeye gerekli olan o “bencil insan” dozunu ekliyor.

Neden İzlemelisiniz? Görsel ve İşitsel Bir Deneyim

Prometheus, bir bilim kurgu filminin sadece lazer silahları ve patlamalardan ibaret olmadığını kanıtlıyor. Marc Streitenfeld’in müzikleri, filmin o gizemli ve gergin havasını iliklerinize kadar hissettiriyor. Film, izleyiciye bir tavsiye olarak sunulurken genellikle “görsel şölen” vurgusu yapılması boşuna değil. Her bir kare, bir tablo edasında. Eğer “ne izlemeli” diye kara kara düşünüyorsanız ve görsel zenginliğe, felsefi altyapıya önem veriyorsanız bu yapım sizi tatmin edecektir.

Ayrıca film, sadece bir yolculuğu değil, bir türün (insanlığın) kendi sonuna nasıl davetiye çıkardığını da işliyor. Bu yüzden 2012 yılı filmleri arasında en çok tartışılan yapımlardan biri olması tesadüf değil. Film, cevaplardan çok sorularla ilgileniyor, izleyiciye hazır bir paket sunmuyor, düşündürüyor.

Objektif Bakış: Artılar ve Eksiler

Her film gibi Prometheus da kusursuz değil. İşte objektif bir değerlendirme:

• Güçlü Yönler:
• Görsel efektler ve sanat yönetimi (Hala çoğu güncel filmden daha iyi).
• Michael Fassbender’ın tüyler ürperten oyunculuğu.
• İnsanlığın kökenine dair sunduğu merak uyandırıcı felsefi doku.
• Atmosferik müzik kullanımı ve gerilim dozajı.
• Zayıf Yönler:
• Bazı karakterlerin mantıksız ve profesyonelliğe aykırı kararları (Bilim insanı olmalarına rağmen kasklarını çıkarmaları gibi).
• Hikayenin bazı noktalarında aceleye getirilmiş kurgu.
• “Bu sorunun cevabı nerede?” dedirten bazı açık kalan uçlar.

Prometheus Hakkında Az Bilinenler

Film hakkında küçük bir “geek” bilgisi verelim: Filmdeki uzay gemisi Prometheus’un iç tasarımı, gerçek bir uzay aracı nasıl görünürdü sorusuna cevap aramak için NASA mühendisleriyle danışılarak tasarlanmış. Ayrıca, David karakterinin konuşma aksanı ve tavırları için Fassbender, Peter O’Toole’un Lawrence of Arabia filmindeki performansını ve efsanevi yüzücü Greg Louganis’in hareketlerini incelemiş. Evet, bir androidin hareketlerinde olimpiyat şampiyonu bir dalgıcın zarafeti var, fark etmiş miydiniz?

Kimlere Hitap Ediyor?

Bu öneri herkes için uygun olmayabilir. Eğer “mantık hatası gördüğüm an filmi kapatırım” diyen o sıkı takipçilerden biriyseniz, film sizi yer yer sinirlendirebilir. Ancak:

• Felsefi bilim kurguları seviyorsanız,
• Görsel estetiğe önem veriyorsanız,
• Ridley Scott evrenine (Alien külliyatına) ilginiz varsa,
• “İnsanlık nedir, nereden geldik?” sorusuyla kafayı bozmuşsanız,

Prometheus tam size göre. Bu film, size sadece bir hikaye anlatmıyor, bir atmosfer sunuyor. Kendinizi o gemide, uzak bir gezegenin soğuk rüzgarlarıyla baş başa kalmış gibi hissedeceksiniz.

Siz Ne Düşünüyorsunuz?

Sonuç olarak, Prometheus, kusurları olsa da cesur ve akılda kalıcı bir yapım. Kimileri onu hak ettiği değerin altında görüyor, kimileri ise sadece “görsel bir aldatmaca” diyor. Peki, sizin tarafta durum ne? David, sinema tarihinin en iyi androidlerinden biri mi, yoksa sadece gereksiz bir filozof mu? Filmi izlediyseniz veya izledikten sonra bu satırlara geri dönerseniz, yorumlarınızı aşağıda paylaşın. Sizin o “mantık hatası” dediğiniz şey, belki de Ridley Scott’ın bir sonraki filmine bıraktığı gizli bir kapıdır, ne dersiniz?