Barry Seal: Kaçakçı (American Made) 2017

Gökyüzünde bir uçak dolusu dolardan bahsetmiyoruz, bahçesine gömecek yer bulamadığı için banknotları çamaşır sepetlerine tıkıştıran, CIA ile Kolombiya kartelleri arasında adeta bir Pinpon topuna dönmüş çılgın bir adamdan bahsediyoruz.

Bu akşam ekran karşısında ne izlemeli diye düşünüyor ve enerjisi bir an bile düşmeyen, absürt ama tamamen gerçek bir hikaye arıyorsanız doğru yerdesiniz. Yönetmen Doug Liman’ın kamerayı bir an olsun durdurmadığı, Tom Cruise’un ise karizmasını adeta tavan yaptırdığı Barry Seal: Kaçakçı (American Made), tam olarak bu adrenalin krizine birebir çözüm sunuyor.

Sıradan bir sivil yolcu uçağı pilotunun, Soğuk Savaş döneminin en büyük gizli operasyonlarının merkezine nasıl yerleştiğini izlerken aklınızın sınırları zorlanacak. Yapım, izleyiciyi sıkıcı biyografi kalıplarına hapsetmek yerine, 1980’lerin o renkli, kirli ve bir o kadar da kaotik atmosferini adeta yüzümüze çarpan dinamik bir seyir tecrübesi vaat ediyor.

Barry Seal: Kaçakçı Gerçek Bir Hikaye mi?

Barry Seal: Kaçakçı, 1980’lerde TWA havayollarında çalışan yetenekli bir sivil pilotken CIA tarafından keşfedilen ve kısa sürede hem ABD hükümeti hem de Medellín Karteli için aynı anda hava taşımacılığı yapan Adler Berriman “Barry” Seal’ın akılalmaz hayat hikayesinden esinlenmiştir. Yapım, dönemin en büyük uluslararası skandallarından birini belgesel ciddiyetiyle değil, temposu yüksek bir kara komedi üslubuyla beyaz perdeye aktarır.

Gökyüzünde Babil Kulesi Kurmak: Bir Pilotun Kontrolden Çıkan Tırmanışı

Sıradan bir yolcu uçağında rutin uçuşlar yapmaktan sıkılmış, ufak tefek puro kaçakçılığıyla heyecan arayan bir adam düşünün. TWA şirketinin en genç ve yetenekli pilotlarından Barry Seal, bir gün barda gizemli bir CIA ajanıyla karşılaştığında hayatının rotasını tamamen değiştirir. ABD hükümetinin Orta Amerika’daki komünizm karşıtı gizli operasyonları için keşif fotoğrafları çekmeye başlayan Barry, çok geçmeden kendisini Latin Amerika’nın en tehlikeli adamlarının ağında bulur.

Pablo Escobar ve Medellín Karteli’nin teklifi son derece nettir: ABD’ye kokain taşı, çuvalla para kazan. Barry Seal’ın “hayır” diyemediği bu süreç, onun hem CIA, hem DEA hem de karteller adına çalışan muazzam bir çifte ajan haline gelmesine yol açar. Karakterin hikayedeki tırmanışı, izleyicide tıpkı Steven Spielberg imzalı Sıkıysa Yakala filmindeki gibi absürt ama büyüleyici bir suç sistemi algısı yaratır.

Hikayenin en eğlenceli tarafı ise karakterimizin bir noktadan sonra kazandığı paraları saklayacak yer bulamamasıdır. Dolaplardan taşan, bahçeye gömülen, ayakkabı kutularına sığmayan milyon dolarlar, Amerikan Rüyası’nın ne kadar grotesk ve komik bir illüzyona dönüşebileceğini gözler önüne serer.

Doug Liman’ın Görsel Dili: Kameralar Neden Hiç Durmuyor?

Yönetmen Doug Liman, The Bourne Identity ve Edge of Tomorrow gibi yapımlardan alışkın olduğumuz hareketli ve sarsıntılı kamera kullanımını bu yapımda da en üst seviyeye çıkarıyor. 1980’lerin VHS kaset estetiğini, doygun renk paletlerini ve belgesel tarzı hızlı zoom’ları kullanarak seyirciyi doğrudan Barry’nin kokpitine oturtuyor.

Kurgunun adeta bir makineli tüfek ritminde ilerlemesi, filmin iki saatlik süresini su gibi akıtıyor. Seyirci olarak bir an bile arkamıza yaslanıp “Şu an ne oluyor?” diye düşünmeye vaktimiz kalmıyor, çünkü Barry de aynı şekilde neyin içine düştüğünü tam olarak anlayamadan bir uçaktan diğerine atlıyor.

Tom Cruise Faktörü: Karizma, Adrenalin ve Güleryüzlü Bir Suçlu

Tom Cruise denince akla genelde dünyayı kurtaran kusursuz kahramanlar gelir. Ancak bu yapımda Cruise, ahlaki pusulası tamamen bozulmuş, bencil, açgözlü ama bir şekilde kendisini sevdirmeyi başaran bir anti-kahraman portresi çiziyor. Oyuncunun o meşhur, kendine güvenen gülüşü, karakterin içinde bulunduğu ölümcül tehlikeleri bile hafif bir eğlenceye dönüştürmesini sağlıyor.

Cruise’un canlandırdığı Barry Seal, ne bir ideolojiye inanıyor ne de büyük bir politik ajandası var. O sadece uçmayı seven ve parayı eğlenceli bulan bir adam. Tıpkı modern suç filmleri kataloğunun en popüler örneklerinden biri olan Savaş Tanrısı filmindeki Nicolas Cage karakteri gibi, sistemin büyük boşluklarını fark edip oradan kendi küçük (ya da devasa) krallığını kuruyor.

Tom Cruise Uçak Sahnelerini Gerçekten Kendi mi Kullandı?

Sinema dünyasında dublör kullanmamasıyla tanınan Tom Cruise, bu geleneksel çılgınlığını elbette burada da sürdürüyor. Filmdeki uçak sahnelerinin çok büyük bir kısmında, özellikle de ağaçların hemen üzerinden alçak irtifada yapılan tehlikeli iniş kalkış sahnelerinde kokpitte bizzat Tom Cruise oturuyor.

Yönetmen Doug Liman’ın aktardığına göre, Cruise filmin çekimleri sırasında sadece uçağı kullanmakla kalmadı, uçak seyir halindeyken kokpitten arka kabine geçip para çuvallarını fırlattığı sahneleri bile herhangi bir güvenlik halatı olmadan tek başına gerçekleştirdi.

Sistem Eleştirisi mi, Yoksa Kesintisiz Bir Eğlence mi?

Filmin senaryosu, ABD dış politikasının 80’lerdeki ikiyüzlülüğünü sert ama eğlenceli bir dille eleştiriyor. CIA’in komünizmle mücadele etmek adına uyuşturucu ticaretine nasıl göz yumduğunu, hatta bu ticareti dolaylı yoldan nasıl finanse ettiğini görmek gerçekten hayret verici. Devlet mekanizmasının bir yandan “uyuşturucuya hayır” derken, diğer yandan kendi çıkarları için uyuşturucu baronlarıyla masaya oturması filmin ana omurgasını oluşturuyor.

Devlet desteğiyle palazlanan bu absürt ve yozlaşmış suç dinamiğini daha önce Vurguncular yapımında da izlemiştik. Ancak bu yapım, meseleyi çok daha kişisel ve havacılık odaklı bir noktadan ele alarak kendi özgün kulvarını yaratmayı başarıyor.

Uçuş Raporu: Filmin Öne Çıkan Artıları ve Eksileri

• Güçlü Yönü – Müthiş Tempo: Filmin ilk dakikasından son anına kadar düşmeyen temposu, sürükleyici kurgusu ve harika müzik seçimleri.
• Güçlü Yönü – Tom Cruise Performansı: Alışılagelmiş jön rollerinin dışına çıkan Cruise’un enerjik ve sempatik anti-kahraman sunumu.
• Güçlü Yönü – Gerçekçilik Hissi: Pratik efektler ve gerçek uçaklarla çekilen nefes kesici uçuş sahneleri.
• Zayıf Yönü – Yüzeysel Karakter Gelişimi: Yan karakterlerin (örneğin Barry’nin eşi Lucy ve kartel üyeleri) yeterince derinleştirilmemesi.
• Zayıf Yönü – Dramatik Etkinin Azlığı: Olayların trajik boyutunun kara komedi tonu içerisinde zaman zaman gölgede kalması.

Bu Gökyüzü Macerası Kimlere Hitap Ediyor?

Eğer haftalık film geceniz için sağlam bir film tavsiyesi arıyorsanız ve kasvetli, yavaş ilerleyen dramlardan sıkıldıysanız bu yapım tam size göre. Biyografik hikayeleri seven, biyografiyi izlerken aksiyona ve mizaha doymak isteyen bünyeler için biçilmiş kaftan. Özellikle 2017 yılı filmleri arasında eğlence katsayısı en yüksek işlerden biri olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz.

Ayrıca uçaklara, havacılığa, Soğuk Savaş entrikalarına ve gerçek suç hikayelerine ilgi duyanların kesinlikle kaçırmaması gereken bir yapım. Sinema tarihinin en iyi filmler listenize girmeyebilir ama dönüp tekrar izlendiğinde aynı keyfi veren nadir “popcorn” sinema örneklerinden biridir.

Kamera Arkasından Zihin Açıcı Gerçekler

• Gerçek Barry Seal, fiziksel olarak Tom Cruise’a hiç benzemiyordu, kendisi oldukça kilolu bir adamdı ve lakabı “El Gordo” (Şişman) idi. Ancak Hollywood anlatısı gereği karakter Tom Cruise fiziğine uyarlandı.
• Kolombiya’daki çekimler sırasında ne yazık ki trajik bir uçak kazası yaşandı ve iki tecrübeli pilot hayatını kaybetti, bir ekip üyesi ağır yaralandı. Bu olay yapım sürecinin en karanlık sayfası olarak kayıtlara geçti.
• Filmde gösterilen Mena, Arkansas kasabası, o dönemde gerçekten de ABD’nin en küçük ama en yüksek nakit akışına sahip finansal merkezlerinden biri haline gemişti.

Barry Seal’ın Kaotik Dünyasına Son Bir Bakış

Karakterimizin de film boyunca sıkça tekrarladığı gibi, bazen hayat kontrolden çıkar ve siz sadece rüzgarın sizi sürüklediği yere uçarsınız. Barry Seal: Kaçakçı, moralinizin bozuk olduğu bir akşamda modunuzu anında yükseltecek, zihninizi boşaltırken aynı zamanda yakın tarihin inanılmaz bir sayfasına ışık tutacak harika bir seyirlik.

Siz bu çılgın uçuş hakkında ne düşünüyorsunuz? Tom Cruise’un bir suçluyu canlandıran bu sempatik performansı sizce inandırıcı mıydı? Film hakkındaki görüşlerinizi, gözözden kaçmayan detayları aşağıya yorum olarak bırakmayı unutmayın. Bir sonraki incelemede görüşmek üzere, bol sinemalı günler!