Asabiyim Ben (Relatos salvajes) 2014

Pazartesi sabahı alarm çaldığında, bürokrasinin gri koridorlarında saatlerce sıra beklerken ya da trafikte haksız yere korna yediğinizde içinizden yükselen o vahşi çığlığı tanıyor musunuz?

İşte Arjantinli yönetmen Damián Szifron, hepimizin zihninin en karanlık odalarında sakladığı o “pimi çekilmiş” intikam arzularını alıp önümüze tam bir sinematik katarsis tepsisinde sunuyor. 2014 yılı filmleri denince akla gelen en patlayıcı yapımlardan biri olan Asabiyim Ben (özgün adıyla Relatos salvajes), medeniyetin ne kadar ince bir ipin üzerinde yürüdüğünü yüzümüze çarpan dehşet verici bir kara mizah şaheseri.

Bu yapım, izleyiciye şık kıyafetlerimizin ve kibar kelimelerimizin altında yatan o ilkel dürtüleri hatırlatıyor. Eğer bu akşam televizyonun karşısına geçip “Bana sıradan şeyler anlatma, zihnimi sarsacak bir film seçeneği sun” diyorsanız, doğru yerdesiniz.

Medeniyet ile cinnet arasındaki o kısacık mesafeyi keşfetmeye hazırsanız, motorları çalıştırın, çünkü bu yolculukta frenler tutmuyor!

Asabiyim Ben Filmi Ne Anlatıyor? Kısaca Konusu ve Teması

Asabiyim Ben, günlük hayatın stresi, haksızlıkları, yolsuzlukları ve bürokratik engelleri karşısında çıldıran altı farklı insanın kontrolü kaybetme hikayelerini anlatan Arjantin yapımı bağımsız bir antoloji filmidir. Her bir hikaye, toplumsal baskı ve bireysel öfkenin absürt, komik ve şiddet dolu patlama noktalarını kesintisiz bir gerilimle işler.

Film, bağımsız altı kısa öykünün birleşmesinden oluşsa da hepsini çimentolayan ortak bir anahtar kelime var: Patlama. Uçakta tesadüfen bir araya gelen insanların ortak geçmişinden, ıssız bir otobanda iki sürücü arasında gurur savaşına dönen o meşhur yol kavgasına kadar her hikaye, insan doğasının ne kadar hızlı çığırından çıkabileceğini kanıtlıyor. Sistem tarafından ezilen bireyin, sınırları zorlandığında nasıl bir canavara dönüşebileceğini izlemek, tıpkı Dövüş Kulübü filmindeki o kolektif başkaldırı hissini çağrıştırıyor.

İnsan Sabrının İnce İpi: Altı Hikayenin Anatomisi

Yapıtın en büyük başarısı, izleyiciyi “Ben olsam ne yapardım?” sorusuyla ahlaki bir ikileme sürüklemesinde yatıyor. İlk hikaye olan uçak sekansı (Pasternak hikayesi), modern sinema tarihinin en zekice kurgulanmış açılışlarından biridir. Uçaktaki tüm yolcuların geçmişte aynı adama kazık atmış olması tesadüf müdür, yoksa kaderin sadistçe bir oyunu mu? Bu açılış, seyirciye filmin ritmi hakkında çok net bir mesaj verir: Kemerlerinizi bağlayın, çünkü mantık bu uçaktan az önce atladı!

Özellikle Ricardo Darín’in hayat verdiği patlayıcı uzmanı Simón’un hikayesi (Bombita), modern dünyada arabası haksız yere çekilen her şehir insanının hislerine tercüman oluyor. Sistemik adaletsizliğin yarattığı o boğucu hissi o kadar iyi yansıtıyor ki, karakter radikal kararlar aldığında kendinizi onu alkışlarken bulabiliyorsunuz. Yapım, bir bakıma ters köşe filmler silsilesi sunarak seyircinin beklentilerini sürekli alaşağı etmeyi başarıyor.

Asabiyim Ben Pasternak Sahnesi Neyi Temsil Ediyor?

Filmin efsanevi açılışında yer alan Pasternak hikayesi, kolektif suçluluk duygusunu ve bastırılmış toplumsal vicdanı temsil eder. Görünüşte zararsız olan bireysel haksızlıkların, biriktiğinde toplumsal bir felakete nasıl dönüşebileceğinin absürt ve sembolik bir anlatımıdır.

Bu açılış sahnesi, sadece izleyiciyi ekrana kilitlemekle kalmaz, aynı zamanda anlatının geri kalanı için psikolojik bir zemin hazırlar. Pasternak, film boyunca hiç yüzünü görmediğimiz ama gölgesini her an hissettiğimiz bir “hayalet” gibidir. İnsanların başkalarının hayatlarında bıraktığı küçük ama yıkıcı tahribatların nihayetinde nasıl devasa bir hesaplaşmaya dönüşebileceğini kusursuz bir kara mizah diliyle özetler.

Yönetmen Damián Szifron ve Katarsis Odaklı Sinema Dili

Yönetmen Damián Szifron, bu yapıtla sadece bir öfke patlaması resmetmiyor, aynı zamanda Arjantin toplumunun sınıf çatışmalarını, rüşvet çarkını ve yozlaşmış adalet mekanizmasını masaya yatırıyor. Ancak bunu yaparken ağır ve kasvetli bir dram dili tercih etmek yerine, temposu bir an olsun düşmeyen dinamik bir siyah komedi üslubu benimsiyor.

Szifron’un kamerası son derece cesur. Karakterlerin gözlerindeki o kırılma anını —yani makul bir insanın çıldırma çizgisini geçtiği o milisaniyelik anı— yakalamakta üstün bir yetenek sergiliyor. Görsel dildeki bu netlik, filmi basit bir şiddet gösterisi olmaktan çıkarıp, sosyolojik bir incelemeye dönüştürüyor. Güney Amerika sinemasının o kendine has, filtrelenmemiş ve enerjik yapısını buram buram hissediyorsunuz.

Müzik ve Atmosfer: Gustavo Santaolalla Dokunuşu

Oscar ödüllü besteci Gustavo Santaolalla’nın imzasını taşıyan film müzikleri, sahnelerin absürt gerilimini mükemmel bir şekilde besliyor. Elektro gitarın ve geleneksel enstrümanların harmanlandığı o ikonik jenerik müziği, daha ilk saniyelerden itibaren vahşi bir doğa belgeseli izleyeceğimizin sinyalini veriyor. Nitekim filmin açılış jeneriğinde karakterler yerine vahşi hayvan görsellerinin kullanılması şans eseri değil, bastırılmış hayvani içgüdülerimizin açık bir ilanıdır.

Asabiyim Ben Gerçek Bir Hikayeden Mi Uyarlanma?

Hayır, Asabiyim Ben tamamen kurgusal bir senaryoya sahiptir ve gerçek bir olaya dayanmamaktadır. Yönetmen Damián Szifron, senaryoyu günlük hayatta karşılaştığı küçük haksızlıklardan ve kendi zihninde kurduğu “ya şöyle yapsaydım” senaryolarından esinlenerek kaleme almıştır.

Ancak senaryonun bu kadar gerçekçi hissettirmesinin sebebi, anlatılan durumların herkesin başına gelebilecek kadar evrensel olmasıdır. Bürokrasi çarkları arasında ezilmek, trafikte magandalarla karşılaşmak veya bir düğünde ihanete uğramak… Hepsi gerçek hayatın tam içinden alınan detaylar olduğu için kurgu ile gerçeklik arasındaki çizgi izleyici için hızla bulanıklaşır. Sınıf farklarının yarattığı o soğuk gerilimi işleme biçimiyle yapım, Parazit filminin yakaladığı o evrensel toplumsal eleştiri başarısını yıllar öncesinden müjdelemiştir.

Relatos Salvajes Hikayelerinin Sinematik Değerlendirmesi

Her sinematik başyapıt gibi bu filmin de parıldayan cevherleri ve ince çatlakları var. Objektif bir sinefil gözüyle yapımın artılarını ve eksilerini şu şekilde sıralayabiliriz:

Filmin Zirve Yapmasını Sağlayan Unsurlar

• Kusursuz Ritim: Altı farklı hikayenin hiçbirinde tempo düşmüyor, seyirciyi tek saniye bile sıkmayan mükemmel bir kurgu matematiği var.
• Müthiş Oyunculuk Performansları: Özellikle Ricardo Darín ve Erica Rivas (düğün sahnesindeki gelin) oyunculuk dersi veriyor.
• Evrensel Temalar: Hangi ülkede yaşarsanız yaşayın, karakterlerin yaşadığı cinnet anlarıyla kolayca empati kurabiliyorsunuz.
• Tazelik ve Özgünlük: Antoloji türündeki filmlerin genel hastalığı olan “bazı bölümlerin zayıf kalması” durumu bu yapımda neredeyse hiç hissedilmiyor.

Anlatıda Göze Batan Bazı Pürüzler

• Ton Farklılıkları: Araba kavgasının yaşandığı dördüncü bölüm ile zengin ailenin kazasını içeren beşinci bölüm arasındaki ton değişimi bazı izleyicilere biraz keskin gelebilir.
• Aşırılık Faktörü: Şiddetin ve absürtlüğün dozunun zaman zaman karikatürize seviyelere ulaşması, katı bir gerçekçilik arayan izleyicileri rahatsız edebilir.

Bu Çılgın Yolculuk Kimlere Hitap Ediyor?

Eğer hafta sonu için sağlam bir öneri veya arkadaş ortamında üzerine saatlerce tartışılacak bir tavsiye arıyorsanız, bu yapım tam size göre. Özellikle sistem eleştirisi içeren, kara mizah tonu yüksek, temposu tavan yapmış dinamik yapımlardan hoşlanan izleyiciler ekrana kilitlenecektir. “Bu akşam ne izlesem?” diye düşünüyorsanız ve en iyi filmler listenize yeni bir cevher eklemek istiyorsanız hiç vakit kaybetmeyin.

Öte yandan, yavaş akan, dingin, sanatsal derinliğini sessizlikte arayan veya aşırı şiddet/gerilim ögelerinden rahatsız olan sinemaseverler için bu deneyim biraz yorucu ve fazla “gürültülü” gelebilir. Film size bir huzur vaat etmiyor, aksine konfor alanınızı darmadağın etmeyi hedefliyor.

Kamera Arkasından Az Bilinen Şaşırtıcı Gerçekler

Filmle ilgili heyecanınızı katlayacak iki küçük kamera arkası detayını da paylaşmadan geçmeyelim:

İlki, ünlü İspanyol yönetmen Pedro Almodóvar ve kardeşi Agustín Almodóvar’ın senaryoyu okur okumaz filmin yapımcılığını üstlenmeye karar vermiş olmalarıdır. Almodóvar, senaryodaki özgür ve çılgın ruhu görünce “Bu filmin çekilmesine mutlaka yardımcı olmalıyım” demiştir. İkincisi ise Cannes Film Festivali’ndeki gösteriminde filmin bitiminde tam 10 dakika boyunca ayakta alkışlanmasıdır. Dünya prömiyerinde bu derece coşkulu bir tepki almak, bir Arjantin filmi için oldukça nadir görülen bir başarıdır.

Medeniyet Maskesini Düşüren Vahşi Bir Başyapıt

Sözün özü, karşımızda insan psikolojisinin sınırlarında gezinen, mizahı bir silah gibi kullanan ve seyircisini tek bir saniye bile serbest bırakmayan modern bir klasik var. Günlük hayatın saçmalıklarına karşı birikmiş bir öfkeniz varsa, bu yapım size harika bir terapi gibi gelecektir. İzlerken hem kahkahalar atacak hem de kendinizi “Acaba ben de bu kadar çıldırabilir miyim?” diye sorarken bulacaksınız.

Peki siz bu vahşi hikayelerden en çok hangisinde kendinizi buldunuz? Haksız çekilen araba sahnesi mi, yoksa kontrolden çıkan o unutulmaz düğün gecesi mi? Yorumlarda buluşalım, öfkemizi birlikte sindirelim!