Zamana Karşı

Gözlerinizi kapatın ve hayal edin: Bir sabah uyandınız ve kahve içmek için ödediğiniz bedel sadece birkaç dolar değil, ömrünüzden on beş dakika oldu. Kulağa distopik bir kabus gibi mi geliyor? Oysa Andrew Niccol’un yönettiği Zamana Karşı (In Time) filmi, tam da bu “zaman nakittir” klişesini alıp, onu damarlarımıza enjekte ediyor. 2011 yılına geri döndüğümüzde, sinema dünyası için oldukça iddialı bir fikirle karşılaşıyoruz. Eğer siz de ne izlemeli diye kararsızca platformlar arasında mekik dokuyanlardan, “yine mi aynı senaryolar” diye sızlananlardansanız, bu filmdeki o mekanik tıkırtı seslerini duymaya hazır olun.

Zamanın Para Birimi Olduğu Bir Dünyada Hayatta Kalmak

In Time, basit bir matematiksel denklem üzerine kurulu: İnsanlar 25 yaşına kadar yaşlanmıyor, ancak bu yaştan itibaren kollarındaki saat geri saymaya başlıyor. Zamanınız biterse, hop, oyun bitti. Bu dünyada zenginler ölümsüz, fakirler ise her gün bir sonraki güne çıkabilmek için saniye dileniyor. Film, sınıfsal uçurumu öyle kör gözüm parmağıma bir şekilde işliyor ki, kendinizi bir anda modern kapitalizmin vicdan azabı çekmeyen bir alegorisinin içinde buluyorsunuz.

Yönetmen Andrew Niccol, daha önce Gattaca ile genetik kaderciliği nasıl yerden yere vurduğunu kanıtlamıştı. Burada ise rotasını zamanın köleleştirdiği bir topluma çeviriyor. Görsel atmosfer, soğuk ve metalik bir gri tonundan neon ışıkların hüküm sürdüğü o zengin semtlerine kadar muazzam bir tezatlık taşıyor. Peki bu listeye girebilecek bir yapım mı? Tartışılır, ancak kesinlikle izleme listenize eklemeniz gereken, düşündürücü bir seyirlik olduğu su götürmez.

Karakter Analizi ve Oyunculuk: Zamanın Gölgesindeki İnsanlar

Başrolde Justin Timberlake’i gördüğümüzde çoğumuzun bir kaşı havaya kalkmıştı, itiraf edelim. Müzik dünyasının pop ikonu, bir aksiyon yıldızı olabilir miydi? Şaşırtıcı bir şekilde, Will Salas rolünde Timberlake, o “kaybedecek hiçbir şeyi olmayan” adamın öfkesini ve çevikliğini başarıyla yansıtıyor. Amanda Seyfried ise, zenginliğin getirdiği o uyuşukluğu ve sonrasında gelen uyanışı canlandırırken ekrana oldukça yakışıyor. İkilinin arasındaki kimya, bir “Bonnie ve Clyde” havası veriyor ama daha çok “zaman hırsızları” tadında.

Filmdeki yan karakterler, özellikle Cillian Murphy’nin canlandırdığı “Zaman Bekçisi” (Timekeeper) karakteri, hikayeyi tek boyutlu olmaktan kurtarıyor. Murphy, kuralları olan ve bu çürümüş sistemi ayakta tutmak için kendini heba eden bir otorite figürünü öyle bir oynuyor ki, zaman zaman Will’den çok ona hak veresiniz geliyor. Bu da filmin neden başarılı bir yapım olduğunu kanıtlıyor.

Görsel ve İşitsel Şölen: Tıkırdayan Bir Dünya

Filmin en güçlü yanlarından biri kuşkusuz atmosfer yaratımı. Kollarındaki o parlayan dijital saatler, her saniye eksilen ömürler… Film boyunca süren o hafif “tık tık” sesi, izleyicide psikolojik bir gerilim yaratmayı başarıyor. Filmin sinematografisi, özellikle fakir mahallelerdeki o kaotik ve karanlık yapıyla, zenginlerin ultra modern, minimalist tasarımlarını çok iyi harmanlıyor. 2011 yılı sineması arasında yer alan yapım, efekt kullanımı açısından günümüzün CGI gürültüsü içinde bile oldukça temiz ve şık duruyor.

Filmi İzlemeden Önce Bilmeniz Gerekenler

Objektif bir gözle bakmak gerekirse, filmin hem şahlandığı hem de tökezlediği noktalar var:

• Güçlü Yanlar: Orijinal ve insanı düşündüren bir konsept. Sınıfsal eşitsizliği işleme biçimi oldukça etkileyici. Oyunculuklar türünün gereklerini fazlasıyla karşılıyor.
• Zayıf Yanlar: Aksiyon sahnelerinde bazen senaryo mantığı biraz “zaman aşımına” uğruyor. Bazı karakter gelişimleri olması gerekenden hızlı geçiştirilmiş.

Kamera Arkasından İnciler

Filmin içine girmeden önce şu iki detayı bilmek, izlerken size farklı bir perspektif katacaktır. Birincisi, filmdeki saatlerin geri sayımı için gerçekten özel dijital mekanizmalar tasarlanmıştı, yani aktörlerin kollarındaki o ekranlar post-prodüksiyonla sonradan eklenmedi, çekim sırasında oradaydı. İkincisi, film aslında gerçek zamanlı bir oyun kurgusu üzerine inşa edilmişti, yani yönetmen her sahnede izleyiciye, “elindeki 24 saat ile ne yapardın?” sorusunu sordurmak için çekim açılarını özellikle karakterlerin bileklerine odaklanacak şekilde ayarladı.

Bu Filmi Kimler İzlemeli?

Eğer Limit Yok gibi zekice kurgulanmış bilim kurgu türünü seviyorsanız, “felsefi bir altyapı olsun ama aksiyon da eksik kalmasın” diyenlerdenseniz, Zamana Karşı sizin için doğru tercih. Distopik dünyalar, sistem eleştirisi barındıran senaryolar ve “zamanın değerini bilmek lazım” diyerek bir saat boyunca ekrana kilitlenmek isteyenler için biçilmiş kaftan. Sadece saf aksiyon arayanlar yer yer sıkılabilir ama hikayenin merkezindeki metaforu anladığınızda, filmin size aslında neyi sorgulattığını fark edeceksiniz.

Şimdi sıra sizde. Bu distopik dünyayı siz nasıl yorumluyorsunuz? Sizce zaman gerçekten para mı, yoksa sadece bizim ona yüklediğimiz bir anlam mı? Justin Timberlake’in oyunculuğu sizi ikna etti mi, yoksa “keşke başkası oynasaydı” diyenlerden misiniz? Aşağıdaki yorum bölümünde düşüncelerinizi benimle paylaşın, biraz tartışalım. Belki de zamanın bittiği o son saniyede, yorum yazmak için harcayacağınız bir dakika en anlamlı eyleminiz olur. İyi seyirler!