Circle

Hayatınızın herhangi bir noktasında, bir odada kilitli kaldığınızı ve yanınızdaki diğer 49 kişiyle birlikte “kimin yaşaması gerektiğini” oylamanız gerektiğini hayal edin. Kulağa bir reality şov gibi mi geliyor? Belki biraz öyle, ama içine biraz distopya, biraz insan doğasının en karanlık dehlizleri ve bolca çaresizlik sosu eklendiğini düşünün. 2015 yapımı Circle, tam da o “ya sen, ya ben” ikileminin içine sizi pat diye bırakıyor. Eğer son zamanlarda ne izlemeli diye kara kara düşünüyor, “yine mi aynı klişe kurgular?” diye sitem ediyorsanız, bu film zihninizi biraz karıştırmaya aday.

Tek Bir Oda, Kırk Dokuz Yabancı ve Ölümcül Bir Oyun

Circle filmi, aslında sinematografik açıdan “az ama öz” felsefesinin kitabını yazan yapımlardan biri. Görkemli dekorlar, pahalı CGI efektleri ya da dünyayı kurtaran süper kahramanlar yok. Sadece gri, karanlık bir dairenin ortasında uyanan, hafızası bulanık 50 insan var. Kurallar basit: Her iki dakikada bir, bir kişi ölüyor. Kimin öleceğine ise o odadaki insanlar, kendi aralarında yapacakları gizli oylamayla karar veriyor. Evet, doğru duydunuz. Kendi ellerinizle birini “iptal” ediyorsunuz.

Bu yapım, 2015 yılı filmleri arasında belki de en sessiz sedasız ama en çok düşündüren işlerden biri. Yönetmen koltuğunda oturan Aaron Hann ve Mario Miscione ikilisi, izleyiciyi görsel bir şölene boğmak yerine, zihinsel bir labirentin içine hapsediyor. Film, insanların kısıtlı bir alanda paniklediklerinde nasıl birer “canavara” ya da “kahramana” dönüştüklerini o kadar çıplak bir dille anlatıyor ki, koltuğunuzda rahatça oturamıyorsunuz.

Karakterlerin Aynasında Kendimizi Görmek

Filmdeki karakterler o kadar çeşitli ki, bir noktada mutlaka “Ben olsam ne yapardım?” diye kendinize sorarken buluyorsunuz. Kim haklı? Hamile bir kadın mı, yoksa dürüst bir doktor mu? Yaşlı bir adam mı, yoksa geleceği parlak bir genç mi? Karakter derinliği arayan biriyseniz, Circle sizi bu noktada tatmin edecek. Karakterler sadece birer piyon değil, aynı zamanda toplumun farklı katmanlarını temsil eden mikro birer örneklem. Ahlaki pusulaların nasıl saniyeler içinde şaşabildiğine, hayatta kalma içgüdüsünün vicdanı nasıl ezip geçtiğine şahitlik ediyorsunuz.

Görsel ve İşitsel Bir Minimalizm Deneyimi

Filmin atmosferi, bir klostrofobi hastasının kabusu gibi. Her şey tek bir sahnede, tek bir ışık altında geçiyor. Müzik kullanımı ise oldukça minimal, o “vınlayan” tekinsiz sesler, kalp atışlarınızla senkronize oluyor sanki. Film tercihlerinizde eğer aksiyon dolu, bol patlamalı bir şeyler arıyorsanız, burası sizin için biraz durağan gelebilir. Ancak psikolojik gerilim seviyorsanız, bu filmin yarattığı atmosferin sizi saran soğukluğu, en büyük görsel efektlerden bile daha etkileyici.

Bu Filmi Kimler İzlemeli?

Peki, bu yapım neden önerilebilir? Aslında cevap basit: İnsan psikolojisinden, toplumsal linç kültüründen ve “karanlık” temalı bilim kurgulardan hoşlanan herkes bu yapımı listesine eklemeli. Eğer Küp tarzı kurguları veya Black Mirror bölümlerinin o huzursuz edici tonunu seviyorsanız, bu film tam size göre. Ancak, aksiyon dozajı yüksek, her anı hareketli yapımlar arıyorsanız, bu durağan ve diyalog ağırlıklı içerik sizi biraz sıkabilir.

• Güçlü Yanlar: Minimalist kurgusuyla gerilimi sürekli canlı tutması, insan doğasına dair sert ve gerçekçi tespitleri, izleyiciyi sürekli taraf tutmaya zorlaması.
• Zayıf Yanlar: Mekan değişikliği olmadığı için tekdüzeliğe düşebilmesi, bazı karakterlerin çok karikatürize kalması, finalinin herkesi tatmin etmeyebilecek kadar “açık” uçlu olması.

Kamera Arkasından İki Küçük İncisi

Filmin çekimleri oldukça kısıtlı bir bütçeyle ve oldukça hızlı bir takvimde tamamlandı. İlginç bir bilgi olarak, 50 karakterin her birinin oylama anlarındaki tepkileri, aslında yönetmenlerin oyunculara verdikleri “şimdi kendine en yakın olanı öldürmeye karar ver” komutuyla anlık olarak çekildi. Yani ekrandaki o tereddüt ve dehşet, çoğunlukla oyuncuların o anki saf doğaçlamalarıydı.

Sizin Oylamanız Ne Olurdu?

Circle, size sadece bir film izletmiyor, sizi bir mahkeme salonuna sokuyor ve yargıç koltuğuna oturtuyor. Filmin sonunda, “Keşke o kişi ölmeseydi” demekle “Mantıklı olan buydu” demek arasında gidip geleceksiniz. Kendi etik değerlerinizin sınırlarını test etmek istiyorsanız, bu yapım sizin için oldukça düşündürücü bir deneyim olacaktır.

Peki, siz o dairede olsaydınız, hangi kriterle birini seçerdiniz? Ya da tamamen sessiz kalıp sıranızı mı beklerdiniz? Yorumlarda buluşalım, filmi izlediyseniz hangi karakterin yerinde olmayı asla istemeyeceğinizi bize yazın. Bakalım bizim kitlemiz bir toplumu yönetebilir mi, yoksa hepimiz ilk beş dakikada birbirimizi mi harcarız?