Umudunu Kaybetme

Hayat bazen sizi bir boks maçına çıkarır ama elinizde sadece tahta bir kaşık vardır. Tam o esnada rakibiniz ağır siklet şampiyonudur ve hakem de sizin düşmeniz için dua ediyordur. İşte Umudunu Kaybetme (The Pursuit of Happyness), tam olarak bu hissi iliklerinize kadar yaşatan, insanın boğazına düğümlenen o “pes etme” hissini, “biraz daha dayan” motivasyonuna dönüştüren nadir yapımlardan biri. Will Smith’in 2006 yılında, henüz “Oscar tokatı” olaylarıyla gündemi meşgul etmediği, sadece oyunculuğuyla herkesi büyülediği o altın döneminden bahsediyoruz. 2006 yılı filmleri arasında sarsılmaz bir yeri olan bu başyapıt, aslında bir başarı hikayesi değil, bir hayatta kalma manifestosu.

Bir Başarı Öyküsünden Fazlası: Christopher Gardner Gerçeği

Film, gerçek bir hayat hikayesinden uyarlanmış olmasıyla sizi daha ilk dakikadan yakasına yapıştırıyor. Chris Gardner, elinde sadece bozuk bir kemik tarayıcı cihazı, sırtında koca bir çanta ve yanında minik oğluyla, hayatın en sert virajlarını dönmeye çalışan bir baba. Sinema tarihindeki Akıl Oyunları gibi ilham veren biyografik anlatımlara benzer şekilde, bu yapım da “Amerikan Rüyası” denilen o devasa yalanın, aslında nasıl dişle tırnakla kazanılan bir avuç gerçeklikten ibaret olduğunu yüzümüze vuruyor. Yönetmen Gabriele Muccino, duyguları sömürmek yerine, onları bir cerrah titizliğiyle işliyor. Gardner’ın yaşadığı çaresizlik, kira borçları, evsizlik ve o meşhur tuvalette geçirdiği gece… Bunları izlerken kendinizi “Ben olsam ne yapardım?” diye düşünürken buluyorsunuz ve cevap sizi biraz korkutuyor.

Neden İzlemelisiniz?

Piyasada ne izlemeli diye kara kara düşündüğünüz, vaktinizi çöp edecek bir film aramadığınız o akşamlardan birindesiniz. Peki, neden 117 dakikanızı bu filme ayırmalısınız? Çünkü bu film, başarının sadece zekadan değil, biraz da “inadından” geçtiğini öğretiyor. Film boyunca Chris’in attığı her adım, aslında karakterin kendi özsaygısını yeniden inşa etme süreci. Will Smith’in performansına gelince, buradaki oyunculuğu kariyerinin zirvesi olabilir. Oğlu Jaden Smith ile olan kimyası, ekran başındaki soğuk insanı bile duygulandıracak cinsten. Samimi, abartısız ve bir o kadar gerçek.

Karakter Analizi ve Atmosfer

Chris Gardner, klasik bir “kahraman” değil. Hata yapıyor, bazen çaresiz kalıyor, bazen ise sadece kaçmak istiyor. İşte bu yüzden karakter çok gerçekçi. İyi bir dram arayanlar için bu karakter gelişimi başlı başına bir ders niteliğinde. San Francisco’nun o soğuk, beton ve gri atmosferi, Gardner’ın içinde bulunduğu ruh halini o kadar iyi yansıtıyor ki, karakterle birlikte siz de o yokuşları çıkarken yoruluyorsunuz.

Görsel ve İşitsel Şölen: Umudun Rengi Gri mi?

Filmin görsel dili, ihtişamdan uzak. Şehir, sanki karakterin karşısında devasa bir engel gibi duruyor. Müzikler ise filmin duygusal yükünü taşıyan görünmez bir el gibi, ne fazla dramatik ne de fazla umursamaz. Sahne geçişleri, karakterin o anki ruh haliyle doğrudan orantılı. Özellikle o metro istasyonundaki meşhur sahne var ya, hani hayatın bittiğini sandığınız, o kilit sahne… İşte o an, sinema tarihinin en saf, en içten “kırılma” anlarından biridir.

Filmin Güçlü ve Zayıf Yanları

• Güçlü Yanlar: Will Smith’in Oscar adaylığı getiren, tartışmasız en iyi performansı. Gerçek hayatla olan bağın kusursuz işlenmesi. Umutsuzluk içinde bile bir parıltı arayan senaryo.
• Zayıf Yanlar: Bazı sahnelerin “motivasyon videosu” tadında olması, hafif bir ticari duygu sömürüsü barındırabilir. Bazı izleyiciler için tempo yer yer fazla durağan hissedilebilir.
• Atmosfer: 80’lerin San Francisco ruhunu yansıtan o soğuk ve mesafeli şehir tasviri.

Bu Filmi Kimler İzlemeli?

Bu film neden önerilebilir diye soranlar için listemiz oldukça açık. Öncelikle, içinde bulunduğu durumdan çıkış yolu arayan, biraz motivasyona, biraz da hayatta her şeyin mümkün olduğunu hatırlatan o “dönüş” hikayelerine aç olanlar için birebir. Hayat Güzeldir gibi insanın içindeki direnci ön plana çıkaran dramları sevenler, kesinlikle bu filme bir şans vermeli. Distopik bir dünya değil, çok daha yakıcı bir gerçeklik olan “ekonomik çıkmaz” ile yüzleşmek isteyenlere duyurulur.

Az Bilinen Bilgiler

Filmle ilgili bilmeniz gereken iki detay: İlki, filmin son sahnesinde Chris Gardner’ın yanından geçip giden takım elbiseli adamın, gerçek Christopher Gardner’ın ta kendisi olması! İkincisi ise, Jaden Smith’in filmdeki o saf ve doğal oyunculuğunun aslında senaryoya değil, babasıyla olan günlük oyunlarına dayanması.

Siz Ne Düşünüyorsunuz?

Velhasıl kelam, Umudunu Kaybetme sizi bir koltuğa çakıp saatlerce düşündürecek bir film. Belki hayatınızı değiştirmez ama en azından o günkü bakış açınızı biraz sarsabilir. Şimdi sıra sizde, izlediyseniz o meşhur tuvalet sahnesi hakkında ne düşünüyorsunuz? Will Smith’in “Mutluluk” tanımı sizce de biraz fazla iyimser mi? Yorum kısmında tartışalım, hatta beğenmediyseniz nedenlerini yazın da eleştirel yanımızı biraz törpüleyelim. Bekliyorum!