Suç Zamanı

Pazar akşamı kanepede yayılmış, kumandayı elinizde evirip çevirirken yine o tanıdık “ne izlesem?” buhranına mı düştünüz? Netflix’in sonsuz kaydırma döngüsünde ruhunuzun çekildiğini hissediyor ve gerçekten zekanıza hakaret etmeyen, sizi koltuğa çivileyecek bir şeyler mi arıyorsunuz? O zaman biraz zamanda yolculuk yapalım, ama o parlak kostümlü, süper kahramanlı ucuz yapımları unutun. Bugün mercek altına aldığımız film, 2007 yapımı, İspanyol sinemasının kara incilerinden biri olan Suç Zamanı (Orijinal adıyla Los cronocrímenes). Bu film, yönetmen koltuğunda Nacho Vigalondo’nun oturduğu, bütçesinden çok zekasıyla konuşan, düşük bütçeli ama dev etkili bir başyapıt. Eğer “zaman yolculuğu filmleri kafamı karıştırıyor” diyen tayfadansanız, hemen uyarayım: Bu film size beyninizi kullanmanız için adeta bir davetiye gönderiyor.

Zaman Yolculuğu Teorilerinin En Saf Hali

Suç Zamanı, aslında oldukça basit bir önermeyle başlıyor: Evinin bahçesinde dinlenen bir adam, uzakta bir kadının saldırıya uğradığını görüyor ve olaylar zinciri, tahmin edilemeyecek bir kaosa sürükleniyor. Ancak burada bir Hollywood prodüksiyonu beklemeyin. Filmin yönetmeni Nacho Vigalondo, görsel efekt şölenleri yerine, atmosferin tekinsizliğini ve insan psikolojisinin zaman baskısı altındaki o “saçmalama potansiyelini” kullanıyor. Karakterimiz Hector, sıradan, biraz meraklı ve biraz da korkak bir adam. İnsan, “ben olsam ne yapardım?” diye sormadan edemiyor, ancak dürüst olalım, panik anında hangimiz daha rasyonel davranabilirdik ki?

Zaman yolculuğu temasını işleyen yapımlara göz attığınızda, çoğunun büyük teorilerle boğulduğunu görürsünüz. Bu film ise “zaman döngüsü” kavramını bir hayatta kalma oyununa dönüştürüyor. Hector’un yaptığı her hata, onu bir sonraki adımda daha büyük bir hata yapmaya zorluyor. Kendi hatalarının kurbanı olan bir insanın, zamanın içinde nasıl bir av haline geldiğini izlemek, hem gerilimli hem de bir o kadar “sayko” bir deneyim. Tıpkı Kimlik filmindeki o tekinsiz ve kapalı atmosfer gibi, Suç Zamanı da sizi tek bir mekanda sıkıştırıp zihninizi zorluyor.

Atmosfer ve Yönetmenlik Vizyonu

Filmi izlerken fark edeceksiniz ki, müzik kullanımı o kadar yerinde ve minimalist ki, bir süre sonra o tekinsiz sessizlikten ürperir hale geliyorsunuz. Yönetmen Vigalondo, bütçesini bir uzay gemisi inşa etmek yerine, bir evin içindeki koridorların ve ormanlık alanın nasıl bir hapishaneye dönüşebileceğini anlatmak için kullanmış. Bu, 2007 yılı filmleri arasında kesinlikle en özgün senaryo ödüllerinden birini hak eden, oyunculukların ise “yaşayan bir organizma” gibi doğal olduğu bir iş. Hector karakterine hayat veren Karra Elejalde, filmin tüm yükünü omuzlarında taşıyor. Bakışlarındaki o çaresizleşen ifadeyi gördüğünüzde, filmin neden bu kadar yüksek puan topladığını anlıyorsunuz.

Kamera Arkası: Az Bilinen Detaylar

Filmin bütçesinin ne kadar kısıtlı olduğunu biliyor muydunuz? Nacho Vigalondo’nun bu filmi çekmek için neredeyse hiçbir şeyi yoktu, sadece bir senaryosu ve bir vizyonu vardı. İlginç bir not: Filmdeki o meşhur “pembe bandajlı” figür aslında filmin tüm gizemini taşıyan en temel öğe. Yönetmen, izleyiciye bir şeyi gösterirken aslında hiçbir şeyi tam olarak açıklamadığı bir kurgu dili geliştirmiş. Filmin kurgusundaki o “puzzle” parçalarının birleştiği an, senaryonun ne kadar ince bir işçilikle hazırlandığını kanıtlıyor. Tıpkı Küp filminde olduğu gibi, düşük bütçeli bir alanın nasıl dehşet verici bir kurguyla birleşebileceğini gösteren en iyi örneklerden biri.

Kimler İzlemeli, Kimler Uzak Durmalı?

Eğer “benim akşamım aksiyon olsun, patlama olsun, görsel efektler havada uçuşsun” diyenlerdenseniz, bu film size göre değil. Ancak,

• Karmaşık senaryolardan, izlerken “aa bak orayı kaçırmışım” dedirten kurgulardan hoşlananlar,
• Kendi hatasının kölesi olmuş insanların psikolojik analizlerini merak edenler,
• Bilim kurgu türünü daha “ayakları yere basan” bir yaklaşımla izlemek isteyenler,
• Düşük bütçeli bağımsız sinemanın o samimi ve yaratıcı tadını arayanlar,

bu filmi mutlaka izlemeli. Eğer zihin jimnastiği yapmak istiyorsanız Suç Zamanı tam size göre bir seçim.

Artılar ve Eksiler: Objektif Bakış

Filmi teraziye koyduğumuzda gördüğümüz tablo şu şekilde:

• Güçlü Yanları: Zekice işlenmiş, düğümleri harika çözülen senaryo. Atmosferin tekinsizliğini sürekli diri tutan yönetmenlik. Tek kişilik dev kadro diyebileceğimiz oyunculuk performansı.
• Zayıf Yanları: Modern izleyicinin alışık olduğu o hızlı tempolu kurgu burada yok, film sabır istiyor. Görsel efekt beklentisi olanlar için oldukça sade kalacaktır.

Son Söz: Zamanın İçindeki Kapan

Zaman ayırıp farklı bir İspanyol gerilimini deneyimlemek istiyorsanız bu yapıma mutlaka şans verin. Belki hayatınızın en iyi filmi olmayacak ama izledikten sonra arkadaş grubunuzda saatlerce “peki ya orada şunu yapsaydı ne olurdu?” diye tartıştığınız bir başlık haline gelecek. Zaman yolculuğu türünde daha önce görmediğiniz kadar samimi ve bir o kadar da rahatsız edici bir deneyim arıyorsanız, Suç Zamanı kaçırılmaması gereken bir fırsat.

Peki ya siz? Zaman yolculuğu temalı filmlerde en büyük mantık hatasının nerede olduğunu düşünüyorsunuz? Yoksa “zaman yolculuğu kurgusu her zaman eline yüzüne bulaştırılır” diyenlerden misiniz? Bu filmi izlediyseniz, o meşhur pembe bandajın aslında ne anlama geldiğine dair teorilerinizi aşağıya yorum olarak bırakın, tartışalım. Belki de Hector’un yaptığı hatayı siz hiç yapmazdınız, ya da belki çoktan o döngünün içindesinizdir, ne dersiniz?