Büyük Balık

Hayatınızın bir noktasında, yanınızda oturan o yaşlı amcanın anlattığı hikayelerin %90’ının uydurma olduğunu fark ettiğinizde ne yaparsınız? Ya o amcaya “Yalan söylüyorsun dede, otur yerine” deyip gerçeklerin soğuk duvarına mı çarparsınız ya da o yalanların içindeki o masalsı gerçeği mi ararsınız? İşte Tim Burton’ın 2003 yapımı başyapıtı Büyük Balık (Big Fish), tam olarak bu ikilem üzerine kurulu, devasa bir hayal gücü festivali. Eğer gerçek hayatın gri tonlarından sıkıldıysanız ve kendinizi biraz olsun masalsı bir dünyaya bırakmak istiyorsanız, bu film tam da o aradığınız renkli kaçış bileti olabilir.

Hayat Bir Yalan mı, Yoksa En Büyük Hikaye mi?

Big Fish (2003), izleyicisini sadece bir baba-oğul çatışmasının içine atmıyor, aslında bize “gerçeklik nedir?” sorusunu, dev bir balığın midesinden çıkmışcasına absürt ve bir o kadar da içten bir şekilde soruyor. Edward Bloom karakteri, hayatını anılarla (veya efsanelerle) doldurmuş, her anı bir serüvene çeviren bir adam. Oğlu Will ise, babasının hikayelerindeki gerçeği ararken, babasının aslında kim olduğunu kaçıran o rasyonel zihin. Yönetmen Tim Burton burada kendi alışıldık gotik, karanlık tarzını biraz kenara bırakıp, paletini pastel tonlara ve sıcak bir ışığa devrediyor. Truman Show gibi gerçekliğin sınırlarını sorgulayan yapımlar ilginizi çekiyorsa, bu film de karakter derinliğiyle sizi yakalayacaktır. Çünkü herkesin hayatında “anlattığı hikayelerle güzelleşen” birileri vardır.

Burton, Edward’ın gençlik maceralarını anlatırken gerçeküstü bir atmosfer kuruyor. Devler, cadılar, siyam ikizleri ve sonu gelmez bir nehir… Tüm bunlar bir yandan “yok artık” dedirtirken, diğer yandan size insan hayatının aslında ne kadar kısa ve ne kadar değerli olduğunu hatırlatıyor. Eğer Sil Baştan tadında, iz bırakan ve duygusal yoğunluğu yüksek bir arayış içindeyseniz, bu film sizi bekliyor.

Görsel ve İşitsel Bir Masal Şöleni

Bir filmi izlenebilir kılan şey sadece oyunculuklar değildir, atmosferin sizi içeri alıp almamasıdır. Büyük Balık, Danny Elfman’ın o naif ama derinlikli müzikleriyle birleştiğinde ortaya sadece bir film deneyimi değil, adeta bir görsel şölen çıkıyor. Kamera açıları, renk kullanımı (özellikle o meşhur nergis tarlası sahnesi) size filmi izlerken değil, adeta o hikayelerin içinde bir yan karakter olarak geziniyormuşsunuz hissi veriyor.

Oyunculuklara gelince, Ewan McGregor’un o bitmek bilmeyen enerjisi ile Albert Finney’nin yaşlanmış ama gözlerindeki o çocuksu ışığı kaybetmemiş hali arasındaki geçişler, karakter analizini başka bir seviyeye taşıyor. Film, 2000’li yılların başındaki dramlar arasından sıyrılıp zamansız bir klasik olmayı, işte bu duygusal dürüstlüğüyle başardı.

Neden İzlemelisiniz?

• Atmosfer: Tim Burton’ın klasik kasvetli havasından ziyade, umut ve renk dolu bir dünya sunması.
• Oyunculuklar: Ewan McGregor’un, Edward Bloom karakterine kattığı o karizmatik ve sempatik ton.
• Duygusal Derinlik: “Babanız kim?” sorusuna verilecek en duygusal ve anlamlı cevapları barındırması.
• Müzik: Danny Elfman’ın hikayeyi adeta bir ninni gibi saran muazzam besteleri.

Eksileri Neler? (Objektif Bir Bakış)

• Hız: Bazı izleyiciler, filmin masalsı anlatım tarzını fazla yavaş veya “ağdalı” bulabilir.
• Gerçekçilik: Eğer “ben sadece belgesel veya katı gerçeklik severim” diyen biriyseniz, filmdeki fantastik öğeler sizi biraz itebilir.

Kimlere Hitap Ediyor? Bu Film Sizin İçin Mi?

İçindeki çocuğu henüz öldürmemiş olan herkes için bu yapım bulunmaz bir nimet. Eğer epik hikayeleri, “büyülü gerçekçilik” türünü ve baba-oğul dramalarını seviyorsanız, Big Fish sizi hayal kırıklığına uğratmayacaktır. Özellikle hayatın karmaşasından bunalan ve biraz olsun “başka dünyalara” gitmek isteyenler için harika bir tercih.

Film hakkında küçük bir bilgi notu geçelim: Filmde Edward Bloom’un gençliğini oynayan Ewan McGregor, rolüne hazırlanırken Albert Finney’nin (yaşlı Edward) eski filmlerini izleyerek onun jest ve mimiklerini birebir kopyalamıştır. Bu kadar uyumlu bir kimya yakalamalarının altında yatan sebep de aslında bu disiplinli çalışmadır.

Son Söz: Siz Hangi Hikayenin İçindesiniz?

Sonuç olarak Büyük Balık, hayatın soğuk gerçekleriyle, zihnimizin yarattığı o renkli yalanlar arasında bir köprü kuruyor. İzleyip izlememek tamamen sizin tercihinize kalmış, ancak bazen gerçeklikten kaçmak, ona geri döndüğünüzde dünyayı daha çekilir kılabilir. Şahsen ben, son sahnesindeki o veda anında gözleri dolmayan insanın kalbinden şüphe duyarım. Peki siz, kendi hayatınızın hikayesini anlatırken, gerçekleri mi yoksa hikayeyi güzelleştiren o tatlı yalanları mı tercih ediyorsunuz?

Siz bu film hakkında ne düşünüyorsunuz? Edward Bloom bir yalancı mıydı, yoksa hayatın şifresini çözmüş bir kahraman mı? Aşağıdaki yorumlar kısmında kendi “Big Fish” deneyiminizi anlatın, üzerine biraz tartışalım. Belki sizin de anlatacak güzel bir hikayeniz vardır!